disharmonisch intelligentieprofiel

Actueel
In mijn werk kom ik voornamelijk in aanraking met kinderen die ernstige enkelvoudige dyslexie hebben. Deze kinderen gaan goed vooruit in de behandeling maar soms gaat dit wat moeizamer. Voor een deel ligt dit aan de intelligentie van het kind, en hoe een kind leert: meer visueel of meer auditief. In december was ik op een cursusdag over intelligentie-onderzoeken en daar hoorde ik nuttige informatie over hoe je om kan gaan met kinderen die een disharmonisch intelligentieprofiel hebben. Wat is een disharmonisch intelligentieprofiel en wat betekent dit voor de begeleiding van een kind ?
Achtergrond
Intelligentie is “het vermogen van een persoon om doelgericht te handelen, rationeel te denken en effectief met de omgeving om te kunnen gaan” (Wechsler, 1958). Het zegt iets over het gemak waarmee we de wereld om ons heen begrijpen. Het is de vaardigheid waarmee we informatie uit die wereld verwerken en er betekenis aan geven door er over na te denken. Het is duidelijk dat er een relatie is tussen intelligentie en schoolprestaties. Maar daarnaast spelen doorzettingsvermogen, motivatie, interesse en prestatiegerichtheid mee. Bij een intelligentietest wordt een aantal testen afgenomen die oplopen in moeilijkheidsgraad. Voor een deel hebben deze subtests te maken met het verwerken van talige informatie (verbaal) en een ander deel doet meer een beroep op handelingsgericht verwerken (performaal). Disharmonisch wil zeggen dat verbaal veel beter is ontwikkeld dan performaal of andersom.
Wat betekent het als het verbaal IQ beter is ontwikkeld dan het performaal IQ ?
Verbale informatieverwerking (door luisteren) gaat een kind beter af dan visueel- ruimtelijke informatieverwerking (door zien), kinderen hebben een ‘sterke kant’.
– De kennis die kinderen hebben opgedaan door ervaring is beter ontwikkeld dan de vaardigheden die een beroep doen op acute probleemoplossing (‘taak overzien’).
– Deze kinderen hebben moeite met praktische taken, hoe pak ik het aan ?
– Beperkingen op het gebied van ‘zien en dan doen’.
– Performaal zwak betekent ook: niet goed kunnen overzien van taken op school maar ook: spelsituaties, klusjes thuis en het organiseren van het eigen gedrag.

Bij dit profiel bestaat het risico dat kinderen overschat worden omdat mensen op grond van de sterke verbale vaardigheden veronderstellen dat je performaal op hetzelfde niveau presteert. De sterke verbale kant kan je wel goed gebruiken om uitleg te geven bij praktische taken.

Wat betekent het als het performaal IQ beter is ontwikkeld dan het verbaal IQ ?
Visuele of visueel- ruimtelijke informatieverwerking is beter ontwikkeld dan de auditief- verbale informatieverwerking. Deze kinderen zien het wel maar kunnen het niet goed uitleggen. Dit kan frustratie opleveren.
– Deze kinderen hebben moeite om zich verbaal te uiten, en is mogelijk gevolg van een taalprobleem (weinig woordenschat of woordbegrip).
– Verbale informatie wordt beperkt verwerkt, kinderen gaan niet de ‘grote lijnen’ zien.
– Moeite met het effectief werken zonder enige tijdsdruk van buitenaf (willen het overzicht blijven houden).

Bij dit profiel bestaat het risico dat kinderen gefrustreerd raken omdat ze moeite hebben zich te uiten wat kan leiden tot gedragsproblemen, vermijdingsgedrag of het verbloemen van de verbale tekorten door een houding aan te nemen. Deze kinderen hebben plezier van visuele ondersteuning (schema, plaatjes in volgorde).

Bron: www.apollopraktijk.nl

Comments are closed.