Meertaligheid

Actueel
Op 12 november bezocht ik in Nijmegen het congres “Het Talige Brein”. Dit werd georganiseerd door de Radboud Universiteit en het Donders Instituut. Over een aantal nieuwe inzichten rond meertaligheid wil ik graag iets meer vertellen.
Achtergrond
De meeste meertaligen (wereldwijd de meerderheid van de mensen) wisselen per dag regelmatig van taal, afhankelijk van hun gesprekspartners of bezigheden. Het leren van meerdere talen heeft als voordelen het uitbreiden van contacten met mensen uit andere landen, betere kansen op de arbeidsmarkt, boeken kunnen lezen en films kunnen volgen in de oorspronkelijke taal, en de hersenen worden actief gestimuleerd. Kinderen en volwassenen die meerdere talen spreken hebben dat vaak op verschillende manieren geleerd: opgegroeid als kind van ouders met een verschillende nationaliteit, later een tweede taal erbij geleerd, of noodgedwongen een taal moeten leren in een nieuw land. Mensen die gebalanceerd meertalig zijn, en beide talen actief gebruiken, hebben daar bij het leren voordeel van. Zij kunnen goed schakelen tussen de verschillende talen en daardoor flexibeler denken. Dit effect is er niet bij mensen die een tweede taal gaan spreken en hierdoor, of door maatschappelijke druk, hun moedertaal verwaarlozen. Taal is een belangrijk onderdeel van de culturele identiteit en taal en cultuur zijn nauw met elkaar verweven. Dit betekent dat kinderen die hun moedertaal minder spreken en niet verder ontwikkelen, verstoken zijn van een belangrijk deel van de cultuur van hun familie. Meertalige sprekers kiezen welk woord ze gaan gebruiken meer op inhoud en betekenis dan op de woordvorm. Onder allebei de talen ligt een voorraad betekenissen, die door beide talen wordt gebruikt. Of het nu een ‘cat’ of een ‘poes’ is, het gaat om hetzelfde dier. Meertalige sprekers hebben per gesproken taal een beperktere woordenschat dan sprekers die één taal spreken, maar beschikken over meer begrip, door de kennis van de woorden van twee talen. Omdat meertaligen gewend zijn steeds te kiezen voor dit, of het andere woord, kunnen ze makkelijker onderwerpen in het algemeen van meerdere kanten bekijken. Dit kiezen kost wel tijd. Het herkennen van, en uitdrukken in woorden gaat bij meertaligen iets trager dan bij mensen die maar één taal spreken.
Begeleiding
Om de twee talen goed te leren is het belangrijk om beide talen veel aandacht te geven. Kinderen die hun moedertaal goed beheersen leren beter een tweede taal spreken, omdat ze gebruik kunnen maken van een grote voorraad woordbetekenissen. Een taal leer je beheersen door luisteren, spreken, lezen en schrijven en dit alles in combinatie met elkaar. Begin niet te vroeg met een tweede taal binnen het onderwijs maar start spelenderwijs en breid het aantal uren steeds verder uit. Ouders moeten bij het opvoeden hun ‘beste’ taal spreken met hun kinderen. Ook door het voorlezen in de eigen moedertaal wordt het later makkelijker voor kinderen, om een nieuwe taal op te pikken. Kinderen leren op jonge leeftijd het makkelijkst twee talen tegelijk te spreken. Maar goed nieuws: ook op latere leeftijd is het goed mogelijk nog een tweede taal te leren. Oudere leerders hebben al strategieën ontwikkeld om te leren, hebben een duidelijk doel voor ogen met een tweede taal en zijn daardoor vaak goed gemotiveerd. Bovendien hebben ze een grote woordenschat om de taal op te bouwen.
Meer informatie:
http://www.tweetaligopgroeien.org/
Op jonge leeftijd Engels leren kan met apps van http://studycat.net
Voor nog veel meer informatie over meertaligheid zie http://bimu.wp.hum.uu.nl/links/

 

Comments are closed.